تیم عکاسی فتوبست
هرآنچه در عکاسی باید بدانید را اینجا پیدا خواهید کرد

عکاسی صحنه

2 6,156

آیا می‌خواهید پربازدیدترین مقالات فتوبست برای شما ارسال شود؟

عکاسی صحنه

این نوع عکاسی را باید با عنوان «عکاسی صحنه» یاد کرد و شامل عکاسی از تئاتر، کنسرت ، اپرا ،
باله ، نمایش‌های خیابانی ، سیرک و امثالهم می‌شود. در این نوع عکاسی نه سوژه ، نه صحنه و نه
نور و نه فضا در اختیار عکاس نیست. به دلیل نبود اپرا و باله و حتی سیرک به شکل وسیع ، اصولا
این نوع از عکاسی صحنه در ایران نمود عینی نداشته است. درباره ی عکاسی از کنسرت‌ها هم
بیشتر جنبه ی عکاسی خبری و یادگاری از این مراسم مدنظر قرار گرفته است. اما عکاسی تئاتر
داستان دیگری دارد.

عکاسی تئاتر چگونه وارد ایران شد:


عکاسی تئاتر
در آغاز با همان تعریف و شکل غربی آن وارد ایران شد. یعنی با رشد تئاتر و هنر نمایش ،
عکسبرداری از اجراها با دو هدف تبلیغی – خبری و یادگاری – آرشیوی انجام می‌گرفت . می‌توان
ادعا کرد که این دو هدف تا ورود و توسعه ی دوربین‌های دیجیتال در ایران در عکاسی تئاتر رعایت
می‌شد. اما در دهه ی اخیر در ایران عکاسی تئاتر به دلایلی بسیاری از عکاسان را مجذوب کرده است.

این نوع عکاسی که تا یک دهه قبل فقط مورد توجه تعداد انگشت شمار از عکاسان ایران قرار داشت ،
امروزه گروه بسیار زیادی از عکاسان با سابقه و پیشکسوت و عکاسان تازه کار را در دایره ی خود گرد
آورده و همین خود باعث تفاوت عکاسی تئاتر در ایران و خارج از آن شده است.

عکس‌های زیر نمونه ای از عکس‌های تئاتر توسط زهرا سرجوقیان گرفته شده است.

عکاسی صحنه پردازی عکاسی صحنه پردازی عکاسی صحنه پردازی عکاسی صحنه پردازی

عکاسی صحنه پردازی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تفاوت‌های تئاتر ایران و خارج از ایران

شاید بتوان یکی از دلایل اصلی آن را تفاوت جدکار نمایش در ایران و کشورهای صاحب تئاتر
پیشرفته دانست. تئاتر در کشورهای غربی نوعی تجارت هنر است با همه مختصات تجارت. در
حالی که در ایران ابعاد هنری آن بیشتر در نظر گرفته می‌شود. در غرب کمپانی‌های تئاتر حضور
دارند و نمایش‌هایی را روی صحنه می‌برند که سال‌ها اجرا می‌شوند. نمایش «تله موش» نوشته
آگاتا کریستی در سالن سن مارتین لندن ۶۴ مین سال نمایش پی در پی خود را پشت سر می‌گذراند .
یا نمایش «بینوایان» بیش از بیست سال روی صحنه بود .

نمایش ماما میا

نمایش «ماما میا» همزمان در کشورهای آلمان ، فرانسه ، روسیه ، امریکا و انگلستان توسط یک
کمپانی با چند گروه بازیگر ولی با یک میزان سن و طراحی و اجرا سالها روی صحنه بود در حالی
که پر فروش ترین نمایش‌های ایرانی حداکثر بین ۲۸ تا ۴۰ شب روی صحنه هستند. این تفاوت
در عکاسی تئاتر نیز تاثیر خود را می‌گذارد.

عکاسی تئاتر در غرب بیشتر به دو وجه خبری – تبلیغی و یادگاری – آرشیوی می‌پردازد. عکاس
تئاتر در آنجا معمولا از دوره ی تمرین و شب اجرای قبل از افتتاحیه – که در ایران با اصطلاح
«اجرای جنرال» نام برده می‌شود – عکاسی می‌کند. از این عکس‌ها برای گزارش خبری و
همچنین تبلیغات ویترین‌های سالن نمایش استفاده می‌شود.
اگر به سال‌های قبل از انقلاب برگردیم و نگاهی به سالن‌های نمایش در خیابان لاله زار بیندازیم
این نوع عکاسی را می‌توانیم ببینیم.

ویترین این سالن‌ها عکس‌های نمایش را برای ترغیب عابران در خود جای داده بودند.
امروزه در هیچ کدام از سالن‌های نمایش ایران ، چه دولتی و چه خصوصی چنین ویترین‌هایی
وجود ندارد.

غالب هنری نمایش

وجهه غالب هنری نمایش در ایران باعث ایجاد وجهه ای هنری برای عکاسی تئاتر شده است.
یعنی نوعی عکاسی هنری و تا حدودی خلاقانه نیز در عکاسی تئاتر ایران به وجود آمده که
در جهان مشابه ندارد و یا بسیار اندک است . عکاس ایرانی از فضای تئاتر استفاده می‌کند
که بتواند سرشت هنری خودش را بروز دهد و عرضه کند .

سالنهای نمایش جای آتلیه‌های آموزش و یا اجاره ای عکاسی غرب را برای هنرجویان و مشتاقان
عکاسی گرفته است.

بیشتر بخوانید

عکاسی از کنسرت

با توجه به آنچه گفته شد و تجربیات شخصی خودم و بررسی شرایط موجود ، عکاسی تئاتر در
ایران را به سه دسته تقسیم می‌کنم : عکاسی برای تئاتر ، عکاسی از تئاتر و عکاسی در تئاتر.

عکاسی برای تئاتر:  این نوع عکاسی دنباله ی همان عکاسی در گذشته و اکنون جهان و ایران
است. هر گروه نمایشی ، به دلیل گیرا بودن هنر نمایش ، عکاس یا عکاسانی را استخدام
می‌کند که از مراحل مختلف خلق یک نمایش – تمرین ، پشت صحنه ، اجرا – عکاسی و
مستند سازی کند.

این تصاویر هم به عنوان یادگار برای اعضای گروه خواهد ماند و هم جنبه ی آرشیوی و تاریخی
پیدا می‌کند. در ضمن تهیه کننده کار می‌تواند در صورت لزوم این عکس‌ها را به خبرگزاری‌ها و
سایت‌های خبری ارسال کند . در این نوع عکاسی ، جنبه ی هنری از اهمیت زیادی برخوردار نیست؛
هرچند که اگر عکاس حرفه ای و قدرتمندی در اختیار گروه باشد عکس‌ها از قدرت فنی و تأثیرگذاری
هنری بیشتری برخوردار خواهند بود.

عکاسی از تئاتر:

به عقیده من این نوع عکاسی فقط جنبه ی خبری دارد. بعد از اینکه اثر مراحل
تولید اولیه و تمرین‌هایش را به اتمام رساند و روی صحنه رفت ، خبرنگاران عکاس در شب‌های
معین از این اجرا عکاسی می‌کنند و در نشریات و سایت‌های متبوع خود انتشار می‌دهند.

گروهیاز عکاسان مبتدی و کم سابقه هم معمولا در این نوع عکاسی شرکت دارند و تمرین عکاسی تئاتر
می‌کنند. گروهی از آنها که استعداد یا حوصله ی کمتر دارند بعد از مدتی عطای این کار را به
لقایش می‌بخشند و گروهی دیگر از این فضا استفاده می‌کنند و به پله‌های بالاتر گام می‌گذارند.
البته در خارج از ایران همان عکاس گروه زحمت این کار را هم می‌کشد و معمولا رسم نیست که
عکاسان خبری در اجرا‌ها شرکت کنند . مسئولان روابط عمومی‌هر کمپانی تئاتری عکس‌های
مناسب را در اختیار خبرنگاران هنری نشریات و شبکه‌های خبری قرار می‌دهند.

نمونه ای از عکس‌های تئاتر توسط مینا خونساری گرفته شده است.

عکاسی صحنه پردازی عکاسی صحنه پردازی عکاسی صحنه پردازی

عکاسی در تئاتر:

این نوع عکاسی به نظر من مختص عکاسی تئاتر در ایران است و نگاه هنری و تجربی
عکاسی تئاتر در آن غالب است . به نظر من نبود مراکز و آتلیه‌های آموزش عکاسی و یا گران بودن
مراکز اندک موجود باعث شده است که تعداد زیادی از عکاسان جوان به این بخش از عکاسی تئاتر
کشانده شوند.

عکاس جوان اگر بخواهد در زمینه عکاسی آتلیه یا عکاسی صحنه پردازی تجربه ای
شخصی انجام دهد نیاز به داشتن آتلیه شخصی ، انواع و اقسام وسایل نور دهی و وسایل جنبی
دارد و یا اینکه باید این محل و وسایل را از صاحبان آن اجاره کند که هزینه ای سرسام آور خواهد
داشت. در حالی که حضور در سالن نمایش با نورپردازی آماده و متنوع و با حضور بازیگران حرفه
ای )بخوانید مدل‌های حرفه ای ( بهشتی است برای این عکاسان که بتوانند همه ی استعداد خود را )
هرچند به صورت محدود ( در قالب عکس‌های خلاقانه و هنری نشان بدهند.

بعد هم با ارائه ی آنها در نمایشگاه‌ها و سایت‌ها و … رزومه و سابقه ی مناسب برای خود ایجاد کنند.
یکی از اصلی ترین دلایل اشتیاق و روآوری عکاسان جوان به عکاسی تئاتر می‌تواند همین باشد. البته در کنار این
اشتیاق ، دلایل کوچکتر و کم اهمیت تری هم هست از قبیل عکاسی از چهره ی بازیگران مشهور ،
حضور در یک فضای هنری مثل تئاتر و دیدن یک اثر هنری نمایشی که برای همه جاذبه دارد.

رویکرد نهایی:

همان طور که در بالا توضیح داده شد در هیچ یک از این سه رویکرد عکاسی تئاتر ، سوژه نور و
صحنه در اختیار عکاس نیست و عکاس تئاتر را باید در زمره ی عکاسان کاشف دانست. هرچند که
در رویکرد سوم یعنی عکاسی در تئاتر ، با ملاحظات زیاد شاید بتوان رگه‌هایی از عکاسی صحنه
پردازی را در آن دید. البته رویکرد جنبی دیگری در عکاسی تئاتر وجود دارد و آن عکاسی پرتره از
شخصیت‌های تئاتر در استودیو است.

یعنی شخصیت تئاتری در استودیو عکاسی (ثابت یا متغیر) حاضر می‌شود و بر اساس دستورات عکاس
پز و ژست می‌گیرد و با نور محاسبه و طراحی شده عکاس از او عکس گرفته می‌شود. با تعریف عمومی،
این نوع عکاسی در گرایش عکاسی صحنه پردازی قرار می‌گیرد. امید دارم که این مقاله باعث شود که دوستان
و همکاران عکاس از دو واژه ی عکاسی صحنه پردازی و عکاسی صحنه به درستی استفاده کنند و اگر دو واژه ای
را که من به کار بردم ناصحیح و نارسا می‌دانند در پی یافتن واژه ی مترادف مناسب برآیند.

نمونه ای از عکس‌های شایان مرادی در زمینه تئاتر

عکاسی صحنه پردازی عکاسی صحنه پردازی

   عکاسی صحنه پردازی

 

عضویت در خبرنامه فتوبست
تمامی مقالات جدید را زود تر از همه در ایمیل خود بخوانید
شما هر زمانی بخواهید می توانید عضویت در خبرخوان را بردارید
2 نظرات
  1. الهه اشرفی می گوید

    بسیار عالی و مفید بود

  2. مینا می گوید

    بسیار زیبا و عالی بود. کلی استفاده کردم از مطالب زیباتون.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

با تشکر از ارسال شما